Podawanie leków w szkole i przedszkolu

Podawanie leków dzieciom z wadami serca przez nauczycieli w szkole i przedszkolu

Przedstawiamy stanowisko Ministra Zdrowia oraz interpretację tego stanowiska z którego jednoznacznie wynika, że nie ma przeszkód, aby w szkołach i przedszkolach stałe leki podawano.

 

W związku z sygnalizowanymi przez rodziców problemami, w zakresie wyrażenia zgody przez szkoły i przedszkola na podawanie stałych leków w trakcie przybywania dziecka pod opieką ww. placówek, przedstawiam poniżej stanowisko Ministra Zdrowia  oraz interpretację tego stanowiska we wskazanym zakresie, gdzie zawarto wytyczne jakie wymogi winni spełnić rodzice. Należy zauważyć, iż ze stanowiska jednoznacznie wynika, że nie ma przeszkód, aby w ww. placówkach takie leki podawano. Samo podanie bowiem leków jest  czynnością techniczną, które wiąże się ze sprawowaniem funkcji opiekuńczej nad dzieckiem, do której zobowiązują się placówki poprzez przyjęcie dziecka i nie jest w tym celu, jak wynika to wprost z „interpretacji stanowiska Ministra Zdrowia” z dnia 28 stycznia 2011 r., wymagane wykształcenie medyczne. Wymogi te zostały precyzyjnie określone, jednakże  wątpliwości interpretacyjne może budzić zapis, iż pracownik szkoły czy przedszkola winien wyrazić zgodę na podawanie leku. Zasadne wydaje się przyjęcie, iż skoro dziecko zostało przyjęte do szkoły czy przedszkola, tym samym placówki te w sposób dorozumiany wyrażają  zgodę na  wykonywanie czynności związanych z opieką nad dzieckiem. W  przypadku zatem odmowy podawania leków należałoby zażądać uzasadnienia takiego stanowiska na piśmie, a następnie zwrócić się do właściwego Kuratorium Oświaty, powołując na wskazane stanowiska Ministra Zdrowia, celem  zbadania sprawy w ramach nadzoru.

Rodzice w swoich działaniach winni być konsekwentni, nie może bowiem dochodzić do sytuacji kiedy dzieci z wadami serca, wobec których nie zachodzą przeciwwskazania co do realizacji obowiązku szkolnego  w placówkach szkolnych czy też do przebywania w grupach rówieśników w przedszkolach, były pozbawiane tych możliwości. Szczególnie opiekunowie w przedszkolach winni posiadać świadomość, iż podanie leków  naszym dzieciom, zgodnie ze zleceniem lekarskim,  nie jest czynnością  bardziej skomplikowaną i pracochłonną niż przypilnowanie aby dzieci spożywały posiłki, czy też ich zabawy przebiegały bezpiecznie. Należy informować opiekunów, iż w przypadku posiadania przez nich zlecenia lekarskiego, zgody rodziców, nie ponoszą oni żadnej odpowiedzialności podając leki zgodnie z zaleceniem.

 

MINISTERSTWO ZDROWIA - DEPARTAMENT MATKI I DZIECKA (Warszawa, 4 maja 2010 r.)

Stanowisko w sprawie możliwości podawania leków dzieciom przez nauczycieli w szkole i przedszkolu.

1.  Stany nagłe

W sytuacjach nagłych, gdy stan zdrowia dziecka wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej nauczyciel, dyrektor szkoły lub pielęgniarka zobowiązani są do podjęcia działań pomocy przedmedycznej w zakresie posiadanych umiejętności oraz wezwania karetki pogotowia ratunkowego. Jednocześnie, obowiązkiem tych osób jest zawiadomienie rodziców lub opiekunów prawnych

2. Inne problemy zdrowotne zgłaszane przez uczniów

W innych przypadkach, gdy uczeń zgłasza wystąpienie problemu zdrowotnego (np. dolegliwości bólowych), pielęgniarka po rozmowie z uczniem zawiadamia rodziców/ opiekunów prawnych, z zaleceniem konieczności odbycia konsultacji lekarskiej. W sytuacji nieobecności pielęgniarki, do podjęcia powyższych działań zobowiązany jest dyrektor placówki oświatowej lub upoważniona przez niego osoba.

3. Podawanie leków uczniom z chorobą przewlekłą

W odniesieniu do ucznia z chorobą przewlekle, kiedy występuje konieczność stałego podawania mu leków w szkole, rodzice dziecka (przed przyjęciem go do placówki) zobowiązani są do przedłożenia informacji:

- na jaką chorobę dziecko choruje?

- jakie leki na zlecenie lekarza zażywa (nazwa leku, sposób dawkowania?

Konieczne jest również dołączenie zlecenia lekarskiego oraz pisemnego upoważnienia pielęgniarce do podawania dziecku leków. Wymóg ten dotyczy także uczniów pełnoletnich.
W czasie nieobecności pielęgniarki w placówce oświatowej - w sytuacji, gdy stan zdrowia dziecka wymaga podania leku lub wykonania innych czynności (np. kontroli poziomu cukru we krwi u dziecka chorego na cukrzycę; podawanie leku drogą wziewną dziecku choremu na astmę) - czynności te mogą wykonywać również inne osoby (w tym: samo dziecko, rodzic, nauczyciel), jeżeli odbyły przeszkolenie w tym zakresie. Osoby przyjmujące zadanie muszą wyrazić na to zgodę, zaś posiadanie wykształcenia medycznego nie jest wymogiem koniecznym. Delegowanie przez rodziców uprawnień do wykonywania czynności związanych z opieką nad dzieckiem oraz zgoda pracownika szkoły i zobowiązanie do sprawowania opieki winny mieć formę umowy (ustnej lub pisemnej) pomiędzy rodzicami dziecka przewlekle chorego, a pracownikiem szkoły.

Dagmara Korbasińska 
Dyrektor Departamentu 
Matki i Dziecka

 

MINISTERSTWO ZDROWIA – DEPARTAMENT PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH Warszawa, 28 stycznia 2011 r.

Interpretacja „Stanowiska Ministra Zdrowia w sprawie możliwości podawania leków dzieciom przez nauczycieli w szkole i przedszkolu”

 

W związku z ukazaniem się na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji Narodowej„Stanowiska Ministra Zdrowia w sprawie możliwości podawania leków dzieciom przez nauczycieli w szkole i przedszkolu” oraz wątpliwościami w zakresie interpretacji treści dokumentu, do Ministerstwa Zdrowia wpłynęły niepokojące sygnały dotyczące wycofywania przez dyrektorów szkół ze szkolnych gabinetów profilaktyki i pomocy przedlekarskiej leków określonych w Załączniku 4 część III pkt 4 ppkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 października 2010r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2010 r. Nr 208, poz.1376). Dlatego też Departament Pielegniarek i Położnych przekazuje poniżej wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie. 

Świadczenia zdrowotne (tj. działanie służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich udzielania) mogą być udzielane wyłącznie przez osoby wykonujące zawód medyczny, w rozumieniu art. 18d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89, z późn. zm.). W przypadku ucznia przewlekle chorego, świadczenia udziela lekarz zlecający określone leczenie tj. leczenie określonymi lekami. Natomiast samo podanie leków zleconych przez lekarza należy traktować jako czynność techniczną polegająca na realizacji zlecenia lekarskiego, która wiąże się ze sprawowaniem funkcji opiekuńczej nad dzieckiem wymagającym systematycznego podawania leków. W tym zakresie, jakkolwiek brak jest przepisów określających szczegółowo te elementy opieki, które mają na celu zachowanie zdrowia dziecka, wydaje się, że działania podejmowane w szkole zarówno przez pielęgniarkę środowiska nauczania i wychowania, nauczyciela czy wychowawcę powinny być analogiczne do tych, jakie w podobnych sytuacjach podejmowaliby rodzice dziecka. 

Zgodnie z załącznikiem Nr 4 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 139, poz. 1139, z późn. zm.) świadczenia pielęgniarki środowiska nauczania i wychowania obejmują między innymi, sprawowanie opieki nad uczniami z chorobami przewlekłymi i niepełnosprawnością, w tym realizacja świadczeń pielęgniarskich oraz wyłącznie na podstawie zlecenia lekarskiego i w porozumieniu z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej, na którego liście znajduje się uczeń, zabiegów i procedur leczniczych koniecznych do wykonania u ucznia w trakcie pobytu w szkole. Zatem, do wykonania tych czynności w pierwszej kolejności upoważniona jest pielęgniarka środowiska nauczania i wychowania. Niemniej, w przedszkolach oraz w niektórych szkołach świadczenia pielęgniarki nie są realizowane stale lub czasowo (np. pielęgniarka sprawuje opiekę zdrowotną nad uczniami w kilku szkołach i harmonogram jej pracy dopuszcza realizację świadczeń w określonych dniach czy godzinach). Do takich właśnie sytuacji odnosi się stanowisko Pani Ewy Kopacz, Ministra Zdrowia przekazane do resortu oświaty, a dotyczącego możliwości podawania leków przez nauczycieli uczniom w szkołach i przedszkolach. Jak wynika bowiem z treści zawartej w punkcie 3 stanowiska, możliwość podawania leków przez nauczycieli istnieje jedynie w odniesieniu do uczniów przewlekle chorych, u których występuje konieczność kontynuowania farmakoterapii podczas ich pobytu w szkole a rodzice delegowali takie uprawnienie na nauczyciela lub innego pracownika szkoły. Celem wydania przez Ministra Zdrowia przedmiotowego stanowiska nie było zatem ograniczenie pielęgniarkom zatrudnionym w środowisku nauczania i wychowania realizacji świadczeń zdrowotnych w szkołach, lecz zapewnienie uczniom przewlekle chorym właściwej realizacji obowiązku szkolnego w szkole. Stanowisko nie pozostaje również w sprzeczności z wymogami określonymi w przepisach Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczącymi zawierania umów ze świadczeniodawcami na realizację świadczeń w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. 

Należy podkreślić, że pielęgniarka środowiska nauczania i wychowania nie jest pracownikiem szkoły, a jedynie na terenie szkoły realizuje świadczenia profilaktycznej opieki zdrowotnej nad uczniami określone w umowie z Narodowym Funduszem Zdrowia.


(-) Jolanta Skolimowska 
Z-ca Dyrektora Departamentu Pielęgniarek i Położnych w Ministerstwie Zdrowia

 

 art. opracowany przez Anię Strzeżek



Facebook Slider

F

o

r

u

m

Facebook Slider