Zespół Eisenmengera to grupa objawów spowodowanych przeciekową wadą serca, w której pierwotnie lewo-prawy przeciek (tj. z krążenia systemowego do krążenia płucnego) ulega w wyniku rozwoju nadciśnienia płucnego odwróceniu (przeciek prawo-lewy).
Z przeciekiem lewo-prawym wiążą się następujące wady: całkowity kanał przedsionkowo-komorowy, ubytek międzykomorowy, okienko aortalno-płucne oraz przetrwały przewód tętniczy. Zwiększony przepływ płucny prowadzi do zmian morfologicznych w ścianach naczyń płucnych, powodujących zwiększenie oporu naczyń płucnych i w konsekwencji wzrost ciśnienia w krążeniu płucnym. Jeżeli ciśnienie w krążeniu płucnym przekroczy wartości ciśnienia w krążeniu systemowym, następuje odwrócenie przecieku i krew z prawego serca przepływa do lewego. Objawem wskazującym na domieszkę krwi żylnej w krążeniu systemowym jest sinica. Zespół Eisenmengera jest naturalną konsekwencją wady przeciekowej, która nie została skorygowana, a rozwija się tym wcześniej, im przeciek jest większy. Jeżeli dojdzie do rozwoju zespołu Eisenmengera, operacja wady serca jest przeciwwskazana, ponieważ pogorszy stan dziecka – doprowadzi do niewydolności prawej komory i w konsekwencji zgonu dziecka. Jedyną metodę leczenia stanowi w tak dramatycznych przypadkach przeszczepienie serca i płuc – w Polsce taki zabieg obecnie nie jest wykonywany, a na świecie jedynie w nielicznych ośrodkach.