Kształcenie dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności – między teorią a praktyką

W myśl ustaw i rozporządzeń, wydawanych przez Ministerstwo Edukacji, ustawowym obowiązkiem państwa i systemu oświaty jest zapewnienie możliwości pobierania nauki we wszystkich typach szkół przez dzieci i młodzież niepełnosprawną i otoczenie jej odpowiednią opieką. Jak sytuacja wygląda w praktyce?

W dniu 1 września 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 lipca 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz.U. 2018 poz. 1485). Odwołuje się ono do rozporządzeń z 9 i 28 sierpnia 2017 roku (Dz.U. 2017 poz. 1591 oraz Dz.U. 2017 poz. 1643).

Stanowisko protestujących rodziców

Nowe przepisy zaniepokoiły rodziców dzieci niepełnosprawnych. W kraju zorganizowano liczne protesty i demonstracje. Pod specjalną petycją do Ministra Edukacji Narodowej rodzice zebrali ponad 40 tysięcy podpisów. Protestujący oczekiwali doprecyzowania przepisów prawnych, a przede wszystkim gwarancji, że nauczanie indywidualne będzie odbywać się na terenie szkoły. Według rodziców dzieci niepełnosprawnych nowe przepisu mogą skazywać dzieci na naukę wyłącznie w domu, bez możliwości socjalizacji z rówieśnikami w szkołach.

W petycji skierowanej do MEN rodzice sformułowali swój postulat następująco: „Żądamy natychmiastowego doprecyzowania zapisów rozporządzeń Ministra Edukacji Narodowej z 9 i 28 sierpnia 2017 roku, które pozwoliłyby na zagwarantowanie uczniom z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego realizacji nauczania indywidualnego na terenie szkoły. Obecne przepisy, choć w teorii dopuszczają taką możliwość w ramach Indywidualnego Programu Edukacyjno-Terapeutycznego, w praktyce powodują, że uczeń ma do wyboru indywidualne nauczanie jedynie w domu, bądź brak zajęć indywidualnych i konieczność uczęszczania na wszystkie zajęcia lekcyjne z całym oddziałem na terenie szkoły, co jest niezgodne z jego specjalnymi potrzebami edukacyjnymi”. Ich zdaniem zapisy w rozporządzeniu są niejasne i tym samym powodują, że mają problemy z interpretacją przepisów, co bezpośrednio szkodzi dobru niepełnosprawnych dzieci.

Stanowisko MEN

Zdaniem Ministerstwa edukacji Ministerstwo Edukacji, rozporządzenie miało jedynie na celu uporządkowanie kilku kwestii i rozdzielenie nauczania indywidualnego od kształcenia specjalnego. Nauczanie indywidualne ma być rozwiązaniem jedynie tymczasowym, przeznaczonym dla dzieci, które z jakiegoś powodu, chwilowo – np. z powodu choroby czy urazu, muszą przerwać naukę w szkole, ale wrócą do niej. Taki rodzaj nauczania faktycznie ma się odbywać wyłącznie w domach.

MEN podkreśla, że dzieci niepełnosprawne powinny kształcić się razem ze swoimi rówieśnikami, gdyż sprzyja to rozwojowi umiejętności społecznych i nawiązaniu relacji koleżeńskich. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa stworzenie warunków do edukacji dzieci niepełnosprawnych stanowi obowiązek szkoły. W przypadku jego zaniechania lub niewłaściwego wykonania rodzice mają prawo zwrócić się do lokalnego Kuratora Oświaty.

Podopieczni Fundacji Serce Dziecka

Wiele dzieci z wrodzonymi wadami serca, które znajdują się pod opieka Fundacji, posiada orzeczenie o niepełnosprawności.

Zgodnie z sugestią MEN prosimy o zgłaszanie nieprawidłowości do Kuratorów Oświaty. Dane teleadresowe znajdują się na stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej – tutaj

Przypominamy, że Ministerstwo Edukacji Narodowej uruchomiło specjalny adres e-mail do kontaktu w sprawie nowych przepisów i ich zastosowania w praktyce: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.