Pierwiastki dobre dla Serca

 

 

Dzisiejszy styl życia, leki, które przyjmują pacjenci oraz dieta oparta na wysoko przetworzonych produktach spożywczych sprzyjają pojawianiu się niedoborów potasu i magnezu, czyli najważniejszych biopierwiastków w naszym organizmie!

Osoby po przebytych incydentach sercowo-naczyniowych, w tym pacjenci z wrodzonymi wadami serca, a w szczególności Ci z arytmiami serca, w szczególny sposób powinni zadbać o właściwą podaż jonów potasowych i magnezowych, ponieważ u nich deficyt tych biopierwiastków jest bardzo niebezpieczny.

Tu należy jednak przestrzec pacjentów, aby nie robili niczego "w ciemno". Uzupełnianie ewentualnych niedoborów elektrolitowych powinno być prowadzone ostrożnie, a w żadnym wypadku nie powinno odbywać się na zasadzie „jak najwięcej i na zapas”, mówi doc. Maciej Sterliński, Prezes - elekt Sekcji Rytmu Serca Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

Jony potasowe | Niedobór i nadmiar - czym skutkują?

Jon potasu uczestniczy w większości reakcji enzymatycznych oraz w syntezie białek. Razem z jonami - sodowymi i chlorkowymi pełni bardzo ważną rolę w utrzymaniu odpowiedniej równowagi wodno-elektrolitowej. Wpływa także na przewodnictwo nerwowo-mięśniowe i pracę mięśnia sercowego.

Jony potasowe, przemieszczając się przez specjalne kanały błonowe, biorą udział w skurczu mięśni gładkich naczyń krwionośnych i regulują w ten sposób ciśnienie krwi - tłumaczy farmaceuta, Artur Rakowski

Zaburzenia funkcji kanałów potasowych w sercu i w naczyniach krwionośnych leżą u podstaw wielu chorób – nadciśnienia, cukrzycy czy miażdżycy.

W ostatnich latach, jak zauważa doc. Maciej Sterliński, zwraca się baczniejszą uwagę na związek między podażą potasu w diecie, a występowaniem takich schorzeń jak nadciśnienie tętnicze czy incydenty mózgowe.

Zmiany stężenia jonu potasowego są istotne szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną i po przebytym zawale. U tych osób w zależności od sytuacji klinicznej i stosowanych leków stosunkowo często może dojść do patologicznego niedoboru (hipokaliemii) lub nadmiaru jonów potasowych (hiperkaliemia).

Oba wyżej wymienione stany są groźne dla życia. Pierwszy z nich, czyli hipokalemia, związany jest najczęściej z niedostatecznym dostarczaniem jonu potasu z pożywienia, stosowaniem diuretyków pętlowych (furosemidu, hydrochlorotiazydu), leków przeczyszczających a także przy długotrwałej biegunce.

Zainteresowanych tematem elektrolitów odsyłamy do ciekawego artykułu na ten temat.

Hipokalemia ,czyli niedobór jonu potasu

Hipokaliemia objawia się w głównie zmęczeniem, znużeniem i  osłabieniem mięśni. Długotrwały niedobór potasu prowadzić może do niewydolności nerek na skutek filtrowania mioglobiny uwolnionej z uszkodzonych włókien mięśniowych -  proces ten nosi nazwę rabdomiolizy.

Niedobór potasu wywołuje również zaburzenia rytmu serca oraz zmiany w zapisie EKG, co jest widoczne szczególnie u pacjentów leczonych digoksyną. Z tego powodu pacjenci narażeni na utratę potasu, czy to przez nerki czy przez przewód pokarmowy na skutek stosowania farmaceutyków, powinni rozważyć z lekarzem jego dodatkową suplementację.

Hiperkalemia, czyli nadmiar jonów potasowych 

Hiperkaliemia jest najczęściej następstwem długotrwałego stosowania leków tj. diuretyków oszczędzających potas (spironolakton), niesteroidowych leków przeciwzapalnych, B-blokerów (bisoprolol, metoprolol) czy inhibitorów konwertazy angiotensyny (ramipril, enalapril, perindopril).

Z tego względu pacjenci leczeni wyżej wymienionymi lekami powinni monitorować stężenie potasu we krwi, ograniczyć jego spożycie,  wstrzymać się od przyjmowania suplementów diety i przede wszystkim być w kontakcie ze swoim lekarzem kardiologiem.

Nagromadzenie jonów potasu sprzyja kwasicy metabolicznej, zmianom w zapisie EKG i osłabieniu siły mięśni - dodaje farmaceuta, Artur Rakowski.

 potas

UWAGA! Nie wszystkie leki moczopędne usuwają z organizmu jony potasowe. Wyjątkiem są spironolakton i eplerenon, które należą do tzw. "diuretyków oszczędzających potas".

Zaleca się zachowanie ostrożności w stosowaniu spironolaktonu (leki: Spironol, Verospiron, Finospir) z innymi lekami "zatrzymującymi" potas. Dodatkowa suplementacja i dieta wysokopotasowa u tej grupy chorych może nasilać hiperkaliemię!

Magnez a układ bodźcotwórczy

Magnez, obok potasu, jest jednym z kluczowych makroelementów w ustroju człowieka, a jego głównym rezerwuarem są kości. Bierze udział w procesie mineralizacji kości, zwiększa odporność na złamania i powoduje wzrost ich gęstości.

Magnez zmniejsza pobudliwość komórek nerwowych, reguluje wydzielanie neuroprzekaźników oraz wpływa na rytm dobowy snu i czuwania.

Jony magnezowe zmniejszają przewodnictwo i pobudliwość  serca, zapobiegając jednocześnie jego niedotlenieniu i niedokrwieniu. Pośrednio pełnią również rolę fizjologicznego czynnika przeciwzakrzepowego, zapobiegając tym samym tworzeniu się zakrzepów. 

Magnez jest aktywatorem ponad 300 enzymów, bierze udział gospodarce energetycznej ustroju, a także w wielu reakcjach immunologicznych.

Niedobory magnezu

Niedobory magnezu dotyczą w głównej mierze układu nerwowego (nadpobudliwość, zaburzenia snu, zmęczenie, drgawki), krwionośnego (zaburzenia układu bodźcotwórczego), przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), układu kostnego (osteoporoza, osteomalacja).

Niedobór magnezu może być również przyczyną poronień  i stanów rzucawkowych.

Ujemny bilans magnezowy związany jest z niedostateczną podażą tego jonu w diecie, stosowanymi lekami, w tym: diuretyki, antybiotyki, glikozydy nasercowe, glikokortykosteroidy, chorobami nerek, przewodu pokarmowego oraz zaburzeniami hormonalnymi, m.in. cukrzycą i nadczynnością tarczycy.

 

Ostry lub przewlekły niedobór magnezu może powodować zaburzenia rytmu serca pod postacią przedwczesnych pobudzeń nadkomorowych i komorowych, migotania przedsionków, oraz groźniejszych arytmii, takich jak częstoskurcz komorowy. Bardzo często mając do czynienia z pacjentem zgłaszającym się do szpitala z powodu napadu lub nasilenia arytmii – oprócz zalecanych leków – stosujemy dożylne podanie magnezu. Badania wskazują też na udział przewlekłego deficytu jonów magnezowych w rozwoju miażdżycy tętnic i zaburzeń krzepliwości –wyjaśnia doc. Maciej Sterliński.

WAŻNA UWAGA! Stosowanie preparatów magnezowych jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny mniejszy niż 30ml/min. Sprawdź swoje ostatnie wyniki!

Zaburzenia gospodarki magnezowo-potasowej są wieloobjawowe, złożone i niespecyficzne. Pacjenci kardiologiczni nie powinni jednak ufać przekazom reklamowym i na własną rękę suplementować oba biopierwiastki. Tylko właściwie przeprowadzone badanie laboratoryjne oraz konsultacja z lekarzem, farmaceutą lub dietetykiem może być podstawą do postawienia diagnozy i wdrożenia leczenia - dodaje Artur Rakowski.

opracowanie tekstu: Radioklinika.pl

Do góry